Σαν coxa magna χαρακτηρίζεται η κυκλοτερής υπερτροφία της κεφαλής του μηριαίου, χωρίς επιπέδωση ή ανωμαλία του περιγράμματός της, σε συνδυασμό με πάχυνση του αυχένα του μηριαίου. Η υπερτροφία της μηριαίας κεφαλής είναι ιδιοπαθής ή συνοδεύει άλλα νοσήματα του ισχίου.

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ. Προοδευτικός ή αιφνίδιος πόνος στο ριζομήριο, την πρόσθια επιφάνεια του μηρού ή το γόνατο και χωλότητα. Άλλοτε η πρώτη εκδήλωση είναι μόνο χωλότητα, χωρίς πόνο. Ενίοτε υπάρχει χαμηλός πυρετός.

KΛΙΝΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ :

• Περιορισμός της κινητικότητας του ισχίου με ευαισθησία, πόνο ή μυϊκό σπασμό. Μερικές φορές, παρά την χωλότητα ή τον πόνο, η κινητικότητα του ισχίου είναι φυσιολογική
• Ατροφία του μηρού
• Βράχυνση του σκέλους.

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ : Αύξηση της ΤΚΕ (ενίοτε).

ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ :

• Πρώιμη απασβέστωση της κεφαλής και του αυχένα του μηριαίου και της κοτύλης, λόγω της χρόνιας υπεραιμίας. Η οστεοπενία υποχωρεί μετά από 6-18 μήνες
• Προοδευτική μεγέθυνση της επίφυσης και της μετάφυσης του μηριαίου.

ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ :

• Πάχυνση του αρθρικού υμένα, της κάψας και των αγγειακών τοιχωμάτων
• Γενικευμένη υπεραιμία και φλεβική συμφόρηση
• Ήπιος πάννος
• Σκλήρυνση των ιστών
• Μικρές διηθήσεις από μονοπύρηνα

ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ :

• Φυματίωση : Σε πρώιμα στάδια, η coxa magna δύσκολα διαχωρίζεται από πρώιμη φυματίωση του αρθρικού υμένα με ήπια υπερτροφία της κεφαλής του μηριαίου. Η φυματίωση του ισχίου αρχικά προκαλεί τοπική απομετάλλωση. Τα συμπτώματα και ευρήματα βελτιώνονται γρήγορα με την ανάπαυση στην coxa magna, επιδεινώνονται όμως στη φυματίωση.
• Νεανική ιδιοπαθής αρθρίτιδα : Η πιθανότητα ανάπτυξης coxa magna είναι μεγαλύτερη όταν η νόσος έχει χρονίσει ή εμφανισθεί σε πρώιμη ηλικία (Patriquin HB et al, 1984).
• Παροδική υμενίτιδα : Η υπερτροφία της κεφαλής του μηριαίου είναι συχνότερη σε παιδιά ηλικίας >7 ετών (de Valderrama JA, 1963; Holenstein P, 1966), όπως και σε παιδιά με μακροχρόνια ή υποτροπιάζοντα συμπτώματα (de Valderrama JA, 1963; Harris LJ and Graig WA, 1979).

ΕΚΒΑΣΗ : Η κινητικότητα του ισχίου αποκαθίσταται συνήθως μετά από μερικούς μήνες, ενίοτε όμως καταλείπεται μόνιμος ή μακροχρόνιος περιορισμός της κινητικότητας. Τα συμπτώματα συνήθως υποχωρούν, άλλοτε όμως υποτροπιάζουν.

Εάν δεν ακινητοποιηθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα στην οξεία φάση και η υπερτραφείσα κεφαλή διατηρήσει το απαλό, σφαιρικό της σχήμα, το ισχίο διατηρεί την λειτουργικότητά του σε ικανοποιητικό βαθμό. Εάν όμως υπάρχει σοβαρή δυσαρμονία στη σχέση μηριαίου-κοτύλης, μπορεί αργότερα να αναπτυχθούν δευτεροπαθείς εκφυλιστικές αλλοιώσεις.

Dr Κωνσταντίνος Τέμπος MD
Ρευματολόγος - Παιδορευματολόγος
Ολιστικός Ιατρός